اگر شما صاحب يك كامپيوتر قديمي هستيد و قصد تعويض آن را داريد ، احتمالا با مراجعه به بازار كامپيوتر و مشاهده اين همه تغييرات و تنوع دچار سردرگمي خواهيد شد به خصوص اگر مدتي است كه به بازار قطعات سري نزده‌ايد.

دنياي رايانه مدتي دچار يكنواختي و سكون بود و فقط اعداد و ارقام بالا مي رفتند ، اما در استانداردها و تكنولوژي تغيير چنداني ايجاد نمي شد.

اما اکنون و بويژه در دو سال اخیر ، ما در يك زمان بزرگ رايانه‌اي به سر مي بريم ، دوره‌اي كه نسل هاي پردازنده پشت سر هم مي آيند و مي روند ، چيپ ست ها و بوردهاي جديدي كه مدتها منتظر آن بوديم به عرصه ظهور مي رسند ، ويندوز ويستا جاي خودش را بازنکرده ویندوز 7 معرفی می شود ، Direct X 10 و كارتهاي گرافيك مبتني بر آن وارد بازار شده‌اند ، دنياي مانيتور در آستانه تحولي عظيم است و امسال سال شروع منسوخ شدن LCD است ، آگهي فروش اولين هاردديسك هاي نيمه هادي را مي بينيم ، شاهد DDRIII و افزايش روزافزون سرعت آن هستيم و ...

خلاصه تحولاتي كه حدود چهار سال يا بيشتر راكد بودند ، همه و همه در طي اين ماه ها در حال بلوغند ، چيزي كه شايد شبيه آن را حوالي سال 2000 شاهد بوديم.

متني كه در ذيل ملاحظه مي فرماييد مربوط به يك دوره 20 يا 30 ساله نيست بلكه در برگيرنده مطالبي از حدود 2 تا 3 سال پيش الي 1 سال آينده مي باشد.

در اين قسمت سعي خواهد شد تا شما ديد روشني نسبت به انتخاب CPU پيدا نماييد ، زيرا CPU مغز متفكر دستگاه  است و بقيه قطعات حتي Main Board ها بر مبناي آن گزينش مي گردند. سپس در قسمت بعد به مرور مادربورد و انتخاب آن مي پردازيم.

شما ممكن است داراي يك رايانه قديمي پنتيوم II ، III يا حتي قبل از آن باشيد ، در اين صورت آنچه را كه در مورد قطعات ، اقسام CPU و مادربورد و سوكتها ، حافظه و كارت گرافيكي به خاطر داريد كلاً پاك كنيد.

ولي چنانچه دستگاه شما حدود 3 تا 5 سال قدمت دارد احتمالاً صاحب يك پنتيوم 4 يا معادل AMD آن هستيد.

آن موقع پنتيوم 4 با 478 پايه و سوكت 478 ، باب بود و انواع و اقسام celeron و full Cache، در مورد AMD هم پردازنده‌هاي Athlon XP و Sempron با سوكت 462 پايه يا همان سوكت A.

مساله جالبي كه وجود دارد اين است كه هنوز هم پردازندهاي اينتل امروزي از نسل پنتيوم 4 هستند. (آنچه به عنوان پنتيوم 5 در بازار ما توسط برخي افراد درج مي شود كذب است ، پنتيوم 5 تا سال 2010 عرضه نخواهد شد ، تازه آن موقع هم معلوم نیست که عنوان آن Pentium 5 باشد یا خیر.)

در مورد AMD هم همان اتلون و سمپرون را داريم ولي چيزي كه در هر دو مورد تغيير كرده‌است ، تغييرات در معماري اين پردازنده‌ها مي باشد ، گذر از 32 بيت به 64 بيت طي مراحل مختلف ، باب شدن پردازنده‌هاي دو هسته‌اي و 4 هسته‌اي براي كاربران عادي ، كوچكتر شدن هرچه بيشتر تكنولوژي ساخت ، ازدياد كاشه داخلي ، تغيير استاندارد سوكتها ، تغيير توان مصرفي و ... اهم نكاتي هستند كه شما براي به روز آوري اطلاعات خود بايد بدانيد :

1- تغييرات تعداد پايه‌ها :

در مورد اينتل ، تمامي پردازنده‌ها هم اكنون تحت استاندارد سوكت LGA با 775 پايه هستند و جدیداً 1366 پایه ، در مورد AMD ، تغييرات مختلفي صورت گرفت ، اما ظهور كوتاه مدت سوكتهاي 754 ، 939 ، 940 قديمي نهايتاً به سوكت 940 پايه جديد تحت عنوان AM2 انجاميد ، هم اكنون تقريباً تمامي پردازنده‌هاي AMD موجود در بازار AM2 هستند.

2- 64 بيتي :

اولين پردازنده‌هاي 64 بيتي براي PC عادي ، توسط AMD ارائه شد و از آن به بعد CPU هاي Athlon XP و Sempron به Athlon 64 و Sempron 64 تغيير نام دادند.

گذر از 32 بيتي به 64 بيتي در مورد اينتل با تاخير بيشتر و طي مراحل گوناگون صورت گرفت و در همين مقطع بود كه AMD براي چند ماهي گوي سبقت را ربود. پردازنده‌هاي اينتل كه بخشي از آنها و سپس تمامي قسمتها به 64 بيتي تغيير يافتند (به همراه ديگر فناوري ها) از آن پس Core 2 ناميده شدند.

امروزه تمامی پردازنده های جدید عرضه شده به بازار 64 بیتی هستند ، و دیگر صحبتی از 32 یا 64 بودن آنها در برگه مشخصات هم نیست.

3- دو هسته‌اي و چهارهسته‌اي (Dual و Quad):

با ظهور پردازنده 2 هسته‌اي اينتل بازهم دوران سبقت چند ماهه AMD به پايان رسيد و اين دو رقابت نزديكي را در ارائه پردازنده‌هاي دو هسته‌اي آغاز نمودند.

اينتل كه قبلاً نيز پردازنده‌هاي 32 بيتي Dual Core را داشت ، اين مورد را به تكنولوژي Core 2 اضافه كرد و CPUهاي سري Core 2 Duo را كه در حال حاضر بشترين فروش بازار را دارند عرضه نمود.

توجه داريد كه Core 2 بمعني دوهسته‌اي نيست بلكه Duo به معني دو هسته‌اي است.

به همين ترتيب Core 2 مي تواند بصورت Core 2 Solo يا ‍Core 2 Quad باشد.

Core 2 Duo ابتدا تحت سري E4000 مثل E4300 و سپس تحت سري E6000 مثل E6600 مشهور و اين روزها سري ٍقدرتمند E8000 مثل E8400 ارائه گرديد.

CPU هاي چهارهسته‌اي اينتل با عنوان Quad يا Quadro شناخته مي شوند و با حرف Q يا QX مشخص ميگردند مثلا QX9650 یا Q6600 و Q9300.

در اين بين AMD هم بيكار ننشست و CPU دو هسته‌اي خود را آماده نمود و آنرا X2 ناميد كه با تلفيق 64 بيتي ، اكنون Athlon 64 X2 و Sempron 64 X2 را در بازار داريم ، مثل Athlon 64 X2 5600+.

چهارهسته‌اي هاي AMD كه با X4 مشخص مي شوند با ورود سري Phenom طي ماه های اخير به بازار معرفي شده‌اند ، مثل Phenom X4 9750 ، از طرفي AMD يك گروه CPU سه هسته‌اي را توليد و با علامت X3 كرده‌است ، مثلاً Phenom X3 8750 ، اين ها با رقم 8 در ابتدا شماره‌گذاري مي شوند.

4 - Cache :

اندازه كاشه CPU سهم مهمي در كارائي آن دارد ، در مورد پردازندهاي Core 2 Duo ، كاشه L2 ابتدا 2MB بود اما در مورد E6600 به 4MB افزايش پيدا نمود ، همچنين برخي مدل ها با شماره 20 در انتها و كاشه 4 مگابايت به بازار آمد مثل E6320 يا E4320 و ...

پردازنده‌هاي جديدتر اينتل با عدد 50 در آخر همگي داراي 4MB حافظه كش هستند. مثل E6550 ، E6850 و ...

پردازنده‌هاي X2 AMD متاسفانه فقط داراي يك مگابايت كش L2 هستند اما در مورد Phenom اندازه كش و تركيب آن افزايش و بهبود يافته‌است.

5- فركانس :

وقتي صحبت از فركانس CPU مي شود ، دو مفهوم به ذهن مي رسد ، يكي فركانس داخلي CPU و ديگري فركانس خارجي يا همان فركانس FSB آن است كه تحت اين فركانس با حافظه و كارت گرافيك ارتباط دارد.

اگر 2-3 سال است كه CPU نخريده‌ايد و تصور داريد فركانس پردازنده‌ها الان بايد به 5-6 هزار رسيده باشد ، اشتباه است ، فركانس ها همان اعداد و ارقام 3 سال پيش و حتي كمتر از آن است ، بخاطر تعداد بسيار زياد ترانزيستورها در يك CPU كه در حال نزديكي به مرز يك ميليارد مي باشد ، امكان بالابردن فركانس نيست وگرنه اشكالات متعددي از جمله داغ شدن و مصرف توان شديد پيش مي آيد ، در عوض سعي كرده‌اند فناوري معماري قطعه را بهتر سازند.

AMD بود كه اولين دوهسته‌اي با فركانس 3.0 GHz را بنام Athlon 64 X2 6000+ عرضه نمود كه ابتدا بازار را شوكه كرد اما پس از چند هفته و مشاهده كارائي نااميدكننده آن و عدم توانائي Over Clock از رونق افتاد.

بالاترين فركانس در Intel هم در مورد دو هسته‌اي ها 3.17 GHz است و در مورد Quadro حتي پايين تر از آن است وگرنه CPU شما 300-400 وات  به تنهايي مصرف خواهد داشت! (اخيرا يك خانواده گران قيمت از Quad تا فركانس 3.4 GHz مي رسد.)

پس ملاحظه مي فرماييد كه اينتل هم ديگر در قيد شماره گذاري بر حسب فركانس نيست ، E8400 به معني فركانس 8.4GHz نيست بلكه نمادي از قدرت CPU در مقايسه با CPU هاي عادي پنتيوم 4 مي باشد.

خوب ، حال برويم سراغ FSB كه به عكس فركانس داخلي افزايش چشمگيري داشته است ، در حال حاضر شاهد FSB برابر با 1066 و 1333 هستيم.

يكبار ديگر پردازنده‌هاي جديد اينتل با عدد 50 در آخر پيشتاز FSB با سرعت 1333 هستند و داراي كارآیي عالي.(E6550 ، E6750 ، E6850)

همچنين در مورد پردازنده‌هاي جديد 45 نانومتري E8500 ، E8400 و E8200.

در مورد AMD مي دانيد كه FSB مطرح نيست و فركانس HT مطرح است. فركانس HT هم در حال حاضر در تمامي پردازنده‌هاي AM2 آن 1GHz مي باشد ، اما در مورد Phenom ، سري جديد AMD از 1.6 GHz شروع مي شود و به 2 GHz هم مي رسد.

6- گذر از ميكرو به نانو و مصرف توان :

4-5 سال قبل شاهد تكنولوژي 18 صدم و پس از آن 13 صدم ميكرو در عرصه PC بوديم ، با افزايش روز افزون تعداد ترانزيستورها و مصرف توان آنها ، توليد كنندگان چيپ ، روز به روز به فكر كوچكتر نمودن تكنولوژي ساخت مي باشند به طوري كه امروزه شاهد پردازندهاي AMD با فن‌آوري 90 و 65 نانومتر و Intel 65 و 45 نانومتري هستيم ، AMD به تازگی در حال به کارگیری فن آوری 45 نانومتر است.

تكنولوژي ساخت يكي از عوامل مهم در مصرف توان و كارائي CPU در انجام Overclocking مي باشد.

عموماً در اين چند سال بدين گونه بوده است كه مصرف توان AMD بيشتر و دماي آن بالاتر از اقسام Intel مي باشد و AMD معمولاً يك گام ازين لحاظ موخر است.

تغييرات جديد

اخيرا شاهد تغييرات ذيل بوده‌ايم كه به بازار ايران هم راه‌يافته‌اند :

1- اينتل تكنولوژي ساخت را از 65 به 45 نانومتر رسانيد ، CPU هاي جديد اينتل داراي 6 و برخي از آنها داراي 12 مگابايت كش و سري جديدي از دستورالعمل هاي چندرسانه‌اي هستند. اين CPU ها با مادربوردهاي بروز فعلي مطابقند و فقط احتياج به ارتقاء BIOS بورد در برخی موارد خواهيد داشت.

پردازنده‌هاي 2008 اينتل را مي توان در سه گروه جاي داد :

- دو هسته‌اي ويژه دستگاههاي PC دسكتاپ معمولي با دو نام Wolfdale و Allendale با سري شماره مدلهاي E8000 (مثلاً E8500) و E4000 (مشخصاً E4700). يك نكته بسيار جالب اين است كه Wolfdale از همان روز اول با قيمت پايين عرضه شد نه با بهاي بالاي 1000 دلار.

براي افرادي كه مشتاق بازي هستند ، استفاده از E8200 ، E8400 و E8500 قوياً توصيه مي شود ، اين گروه در تمامي گيم ها داراي قدرت عالي هستند و تنها در برخي گيم ها گروه Yorkfield كارائي بيشتري دارند كه قيمت بالاي آنها مانع خريد است ، پردازنده E8600 هم که چند ماه پیش در خارج از کشور عرضه شد ، کلاً وارد ایران نگردیده است ، قدرت اورکلاک این پردازنده به حدی است که در مورد آن داستان های عجیبی می نویسند ولی فرکانس آن مسلماً خیلی راحت تا 4.5GHz می رسد ، E8600 بهترین پردازنده برای گیم است (با توجه به شرایط ، کارائی و قیمت) که متاسفانه به کشور ما وارد نشد.

- پردازنده‌هاي چهارهسته‌اي و گرانقيمت Yorkfield كه بصورت Q9000 و QX9000 (مثلا QX9650) شماره گذاري مي شوند. اين گروه جهت استفاده در سرورها نيز مناسبند ، اما قيمت بالائي دارند ، QX9750 قدرتمندترين در اين گروه مي باشد.

- Penryn كه براي نوت بوكها مورد استفاده است.

- ظهور Core i7 : گفته شد که فن آوری تحت عنوان Core و بعد از آن Core 2 باعث پیشتازی اینتل گردید ، اکنون اینتل چند ماهی است که پا را فراتر نهاده و معماری جدیدی را عرضه نموده است ، این معماری که به جای Core بنام Nehalem معروف است ، در واقع یک نوع تقلید از AMD محسوب می شود ، بدین ترتیب که CPU های اینتل از این پس به کنترلر حافظه (North Bridge) مجهز بوده و نیازی به چیپ پل شمال در مادربورد نیست.

واضح است که اصول اورکلاک در این پردازنده ها کاملاً شبیه AMD (و قدری مشکل تر از OC عادی) است و مفهوم FSB هم در اینجا وجود ندارد چون اصولاً FSB مربوط به ارتباط CPU با پل شمال است که در اینجا در خود CPU ادغام شده است. )

با توجه باینکه Core i7 بخش مهمی از بازار پردازنده را در طی هفته ها و ماه های آتی خواهد داشت ، ارائه توضیحاتی در این مورد واجب است.

هفته آینده با ادامه ی مطالب فوق و تغییرات AMD  و بسیاری از اطلاعات مفید در خدمت شما هستیم.

برای آن که از تمامی این مطالب استفاده نمایید ، منتظر ما باشید.